به گزارش پایگاه خبری خبر دیشموک از دهدشت؛ عمل جراحی هیدروسفالی یک کودک دوساله در بیمارستان امام خمینی(ره) دهدشت، با تلاش تیم تخصصی جراحی مغز و اعصاب و همکاری مجموعه درمانی این بیمارستان انجام شد؛ عملی حساس و ظریف که به دلیل سن پایین و وزن کم بیمار، نیازمند دقت بالای جراحی، تمهیدات ویژه بیهوشی و فراهم‌سازی تجهیزات تخصصی بود.
دکتر براتی، متخصص و جراح مغز و اعصاب بیمارستان امام خمینی(ره) دهدشت، با تشریح جزئیات این عمل جراحی اظهار کرد: بیمار، کودکی دوساله بود که هیدروسفالی او از دوران پیش از تولد تشخیص داده شده بود و پس از تولد نیز به‌دلیل شرایط بیماری، تحت بررسی و پیگیری‌های مکرر متخصصان مغز و اعصاب و نورولوژی اطفال در شیراز قرار داشت.
وی افزود: بررسی‌های تخصصی نشان می‌داد که کودک علاوه بر افزایش مایع مغزی‌نخاعی و فشار داخل جمجمه، با یک ناهنجاری مادرزادی همراه نیز مواجه است. در نهایت، با نظر متخصص نورولوژی اطفال، انجام مداخله جراحی برای بیمار ضرورت پیدا کرد و این عمل در بیمارستان امام خمینی(ره) دهدشت انجام شد.
تخلیه مایع اضافی مغز با کارگذاری شانت
این جراح مغز و اعصاب با اشاره به روش درمانی به‌کاررفته بیان کرد: در این جراحی، سامانه‌ای به نام شانت در بدن بیمار کار گذاشته شد که وظیفه آن انتقال مایع اضافی مغزی‌نخاعی از بطن‌های مغز به حفره شکمی است. این روش با کمک به تخلیه مایع اضافی، موجب کاهش فشار داخل جمجمه و کنترل عوارض ناشی از تجمع مایع می‌شود.
دکتر براتی با تأکید بر حساسیت بالای جراحی در کودکان کم‌سن تصریح کرد: انجام این عمل در سن دوسالگی و با توجه به وزن پایین بیمار، از نظر تکنیکی دشوار و نیازمند رعایت ملاحظات دقیق جراحی بود. در چنین شرایطی، علاوه بر ظرافت کار در ناحیه مغز، ایجاد مسیر عبور شانت از زیر پوست تا حفره شکمی و پیشگیری از آسیب به اندام‌های داخلی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی ادامه داد: کنترل خونریزی، مراقبت از بافت‌های حساس و رعایت اصول ایمنی در تمام مراحل جراحی، از جمله مواردی بود که باید با دقت فراوان مدیریت می‌شد. همچنین به دلیل شرایط خاص بیمار، لازم بود فرآورده‌های خونی موردنیاز از پیش پیش‌بینی و تمهیدات لازم برای مدیریت شرایط احتمالی حین عمل فراهم شود.
تأمین تجهیزات تخصصی با همکاری مجموعه بیمارستان
متخصص جراحی مغز و اعصاب بیمارستان امام خمینی(ره) دهدشت، تأمین تجهیزات موردنیاز را یکی از مراحل مهم آماده‌سازی برای این جراحی عنوان کرد و گفت: بخش عمده امکانات و تجهیزات موردنیاز برای انجام جراحی‌های مغز و اعصاب، از جمله میکروسکوپ و ابزارهای تخصصی، در بیمارستان موجود است؛ با این حال، برای این بیمار به یک شانت مخصوص اطفال نیاز داشتیم که با هماهنگی انجام‌شده از تهران تأمین و به بیمارستان ارسال شد.
وی افزود: با فراهم‌شدن وسیله تخصصی موردنیاز و استفاده از امکانات موجود، شرایط برای انجام جراحی در دهدشت مهیا شد. این تجربه نشان داد که با برنامه‌ریزی مناسب، هماهنگی بین‌بخشی و تأمین به‌موقع تجهیزات ضروری، می‌توان بخشی از جراحی‌های حساس را در مراکز درمانی منطقه انجام داد.
دکتر براتی همچنین از همکاری تیم بیهوشی، اتاق عمل، پرستاران و سایر عوامل پشتیبان بیمارستان در روند آماده‌سازی و اجرای این جراحی قدردانی کرد و خاطرنشان ساخت: بیهوشی در چنین بیمارانی نیازمند ملاحظات ویژه است و برخی داروها، با توجه به شرایط زمینه‌ای کودک و خطر عوارضی مانند تشنج، باید با دقت بررسی شوند. هماهنگی میان تیم جراحی و متخصص بیهوشی در مدیریت این ملاحظات نقش مهمی داشت.
اختلال تعادل و استفراغ؛ نشانه‌های تشدید بیماری
این جراح مغز و اعصاب با اشاره به وضعیت کودک پیش از جراحی اظهار کرد: بیمار پیش از عمل با اختلال تعادل هنگام راه‌رفتن مواجه بود و این مشکل به‌تدریج شدت بیشتری پیدا کرده بود؛ به‌گونه‌ای که نسبت به گذشته بیشتر زمین می‌خورد. همچنین استفراغ‌های مکرر و کاهش تحمل غذا از دیگر علائم گزارش‌شده در بیمار بود.وی توضیح داد: هیدروسفالی عارضه‌ای است که در اثر اختلال در گردش یا جذب مایع مغزی‌نخاعی ایجاد می‌شود و می‌تواند به تجمع این مایع و افزایش فشار داخل جمجمه بینجامد. شدت علائم به شرایط بیمار و میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد و در کودکان ممکن است با علائمی مانند استفراغ، اختلال تعادل و تغییرات عصبی همراه باشد.
دکتر براتی تأکید کرد: تشخیص به‌موقع و انتخاب روش درمانی مناسب در این بیماران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در صورت پیشرفت بیماری و درمان‌نشدن افزایش فشار داخل جمجمه، احتمال بروز عوارض جدی‌تر، از جمله کاهش سطح هوشیاری و تشنج، وجود دارد.
پیگیری‌های پس از جراحی؛ گام مهم در تکمیل روند درمان
وی درباره مراقبت‌های پس از عمل نیز گفت: پس از جراحی، بیمار به مراقبت‌های پرستاری، بررسی وضعیت زخم، تعویض پانسمان در زمان مناسب و پیگیری‌های منظم تخصصی نیاز دارد. همچنین ارزیابی‌های تصویربرداری، از جمله سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی بر اساس تشخیص و برنامه درمانی پزشک، برای بررسی وضعیت بیمار و عملکرد سامانه شانت انجام خواهد شد.
این متخصص جراحی مغز و اعصاب خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود با کنترل فشار داخل جمجمه، علائم ناشی از بیماری به‌تدریج بهبود پیدا کنند؛ با این حال، سرعت و میزان بهبود به شرایط بالینی بیمار بستگی دارد و ارزیابی روند بهبودی باید از طریق معاینه و پیگیری‌های تخصصی انجام شود.
وی افزود: بازگشت به وضعیت پایدار و بهبود عملکرد کودک ممکن است یک تا دو هفته یا بیشتر زمان ببرد و این روند باید با توجه به شرایط بیمار و نظر تیم درمان ارزیابی شود.
تقویت خدمات تخصصی در بیمارستان دهدشت؛ گامی در مسیر دسترسی عادلانه به درمان
انجام این جراحی در بیمارستان امام خمینی(ره) دهدشت، نمونه‌ای از ظرفیت همکاری میان بخش‌های تخصصی درمان در ارائه خدمات پیچیده به بیماران کودک است؛ خدماتی که فراهم‌سازی تجهیزات موردنیاز، حضور نیروی متخصص، هماهنگی تیم بیهوشی و اتاق عمل و مراقبت‌های پس از جراحی، اجزای ضروری آن به شمار می‌روند.
توسعه این ظرفیت‌ها می‌تواند در افزایش دسترسی بیماران مناطق مختلف به خدمات تخصصی، کاهش نیاز به جابه‌جایی برای برخی مداخلات درمانی و تقویت توان پاسخ‌گویی مراکز درمانی منطقه نقش مؤثری داشته باشد.
با این حال، تداوم مراقبت‌های پس از عمل، پیگیری منظم وضعیت شانت و ارزیابی بالینی کودک، بخش جدایی‌ناپذیر از مسیر درمان هیدروسفالی خواهد بود.
پیشنهاد تحریریه: اگر این گزارش برای انتشار در خبرگزاری رسمی تهیه می‌شود، بهتر است پیش از انتشار، نام کامل پزشک، عنوان دقیق تخصص وی، تاریخ انجام عمل و وضعیت فعلی کودک از بیمارستان تأیید شود. همچنین تا زمانی که نتیجه نهایی درمان به‌صورت مستند تأیید نشده است، استفاده از عبارت «عمل جراحی با موفقیت انجام شد» دقیق‌تر از ادعای «درمان کامل کودک» است.
- نویسنده : ارش اهنگ
